WAT ZEGT ONDERZOEK OVER HET GEBRUIK VAN CANNABIS BIJ FIBROMYALGIE?
Fibrogmyalgie is een aandoening waarbij je last hebt van chronische pijn in spieren en bindweefsel, maar uit recent onderzoek komt naar voren dat cannabis mogelijk klachten kan verlichten. In deze blog zetten we op een rijtje wat fibromyalgie is en hoe wiet kan bijdragen aan het verbeteren van het welzijn van fibromyalgie patiënten.
Wat is fibromyalgie?
Fibromyalgie is een complexe, chronische aandoening die pijn veroorzaakt in spieren en bindweefsel overal in het lichaam. Ook andere klachten zijn mogelijk, zoals brain fog, slaapproblemen, stijfheid in de spieren en stemmingsklachten. Volgens een open-label, gerandomiseerde crossing-over studie uitgevoerd door de afdeling Anesthesiologie van het LUMC (Leiden), blijkt dat cannabis met een hoog THC-gehalte (met name Bedrocan en Bediol) effectief pijn verlicht bij fibromyalgiepatiënten. In totaal kregen 20 deelnemers vier verschillende cannabisvormen (twee met veel THC, één met veel CBD én een placebo) via inhalatie. Resultaat: na inademing van THC-rijke cannabis konden deelnemers significant meer druk verdragen — CBD-rijke cannabis had vóór deze test geen effect
Er is helaas geen geneesmiddel voor deze aandoening en het is moeilijk te behandelen. Artsen kunnen meestal niet anders dan pijnstillers en antidepressiva voor te schrijven. Deze middelen zijn enkel symptoombestrijding en pakken de oorzaak van de ziekte niet aan. Maar omdat er steeds meer bekend is over het gebruik van medicinale cannabis voor de behandeling van verschillende symptomen, zijn ook mensen met fibromyalgie hier geïnteresseerd in.
Een aanzienlijk aantal patiënten heeft aangegeven cannabis te gebruiken als aanvulling op hun behandeling, vaak zonder directe medische begeleiding — iets wat wel risico’s met zich mee kan brengen. Ook CBD staat in de belangstelling. In een survey in de VS kwam naar voren dat 70% van de deelnemers hun voorgeschreven medicatie had omgeruild voor CBD. Hieronder bespreken we wat er bekend is over cannabis en fibromyalgie.
Onderzoek naar cannabis en fibromyalgie
Dr. Ethan Russo, een bekende wetenschapper die zich gespecialiseerd heeft in cannabis, deed onderzoek naar de mogelijkheden van cannabis bij fibromyalgie. Hij vermoedt zelfs dat fibromyalgie veroorzaakt zou kunnen worden door een gebrek in het endocannabinoïde systeem (ECS). Het onderzoek (The role of cannabis in treatment-resistant fibromyalgia women), vond plaats in 2022. Er werd een vragenlijst van de WHO, de Quality of Life Bref questionnaire gebruikt, om te onderzoeken wat de impact was van wiet op de kwaliteit van leven van 30 vrouwen in de leeftijd van 18 tot 70 jaar. Al deze vrouwen hadden last van fibromyalgie die moeilijk te behandelen was.
Veel mensen met fibromyalgie geven aan dat ze zich beter voelen door het gebruik van cannabis of CBD. Toch is het goed om te weten dat de medische wetenschap daar nog geen duidelijke uitspraken over doet. De onderzoeken die tot nu toe zijn gedaan zijn vaak klein van opzet of missen een controlegroep, waardoor je niet zeker weet of de resultaten écht aan de cannabis toe te schrijven zijn.
Ook het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) geeft aan dat er op dit moment nog onvoldoende bewijs is om cannabis standaard aan te bevelen bij chronische pijn. De uitkomsten zijn dus hoopgevend, maar zeker nog niet sluitend. Daarom is het belangrijk om dit altijd met je arts te bespreken. Die kan met je meekijken wat in jouw situatie veilig en geschikt is – zeker als je al andere medicijnen gebruikt.
De conclusie van de onderzoekers was dat de resultaten erop wijzen dat cannabis een significante rol heeft gespeeld in de klachten die veroorzaakt werden door fibromyalgie bij deze vrouwen. Cannabis kan op de korte termijn een positief effect hebben op de kwaliteit van leven, doordat het invloed heeft op pijn, slaap en lichamelijke en psychische klachten. Dit onderzoek is hoopgevend, maar het was wel een kleinschalig onderzoek op slechts 30 vrouwen. Twee jaar geleden was er een Brits onderzoek (Assessment of clinical outcomes in patients with fibromyalgia: Analysis from the UK Medical Cannabis Registry), waarbij de gegevens van 300 Britse fibromyalgie patiënten werden onderzocht. Deze patiënten waren ingeschreven bij het UK Medical Cannabis Registry, dat wordt beheerd door de Sapphire Medical Clinic.
Nadat de patiënten een behandeling kregen met medicinale cannabis, gaven ze aan dat ze zowel verbeteringen ervoeren in hun fibromyalgie klachten, als in hun algehele gezondheid en de kwaliteit van leven. Daarbij kwam dat er ook een statistisch significante vermindering van opioïdengebruik werd gerapporteerd.
Wat blijkt er uit dit onderzoek?
Er deden 306 mensen mee aan het onderzoek, die allemaal de diagnose fibromyalgie hadden gekregen. Zij kregen cannabis voorgeschreven door de Sapphire Clinics. 70% van de patiënten was vrouw en gemiddeld waren ze 45 jaar oud. Opvallend was dat al 41% van de deelnemers al cannabis gebruikt had in het verleden. De patiënten kregen verschillende cannabisproducten, gemiddeld kregen ze 100 mg THC en 20 mg CBD.
De vragenlijsten die patiënten moesten beantwoorden, hadden als doel om de fibromyalgie klachten te meten, evenals slaap, angst, pijn en de kwaliteit van leven. Ze keken ook naar het gebruik van opioïde middelen. Er werden vragenlijsten ingevuld na 1, 3, 6 en 12 maanden. Er waren significante verbeteringen te zien op het gebied van fibromyalgieklachten, pijn, slaap en angst.
Wel had bijna een kwart van de patiënten last van bijwerkingen, die over het algemeen beschreven werden als mild of matig (genoemd werden droge mond, vermoeidheid en verminderde concentratie). De onderzoekers geven wel aan dat dit toch wat hoger is dan gerapporteerd werd in de totale populatie van het register. Het blijkt eveneens dat er een link lijkt te zijn tussen de cannabis behandeling en een afname van het gebruik van opioïden. Er is een significante vermindering in de orale morfine dosering 3 maanden na het begin van de behandeling, vergeleken met de beginwaarde.
Meer onderzoek naar cannabis en fibromyalgie nodig
Hoewel deze resultaten erop lijken te wijzen dat cannabis bij fibromyalgie goede resultaten lijkt te kunnen geven, zeggen ook de onderzoekers dat voorzichtigheid geboden is. Dit onderzoek heeft ook nog zijn beperkingen, namelijk het gebrek aan een controle groep. Hierdoor kan niet worden uitgesloten dat er sprake is van bias. De wetenschappers roepen wel op tot verder onderzoek met een gerandomiseerde controle groep. "Uit het onderzoek komt naar voren dat er niet alleen sprake is van verbeteringen in pijnklachten, slaap en levenskwaliteit, maar ook van een afname van het gebruik van opioïden. Ook werden producten op basis van medicinale cannabis goed verdragen."
Fibromyalgie is een ziekte die veel impact heeft op het dagelijks leven, waarbij de pijn en vermoeidheid je ernstig kan belemmeren in je dagelijkse bezigheden en werk. Hopelijk gaat men door met onderzoek doen en wordt snel duidelijk wat cannabis kan betekenen voor mensen met deze aandoening. Wanneer je interesse hebt in het gebruik van cannabis voor fibromyalgie, maak dan een afspraak met je huisarts. Deze kan je meer informatie geven over de mogelijkheden en je helpen om een legale leverancier van medicinale cannabis te vinden.
Bron van informatie geen medisch advies
Deze blog is bedoeld als bron van informatie, het is geen medisch advies. Hoewel sommige studies positieve effecten van cannabis rapporteren bij mensen met fibromyalgie, is het belangrijk om deze bevindingen in perspectief te plaatsen. Veel van het beschikbare onderzoek is kleinschalig, observationeel van aard of gebaseerd op zelfrapportage, wat de betrouwbaarheid van de resultaten beperkt. Volgens een systematische review gepubliceerd in Current Rheumatology Reports (2021) is er nog onvoldoende bewijs om cannabis routinematig aan te bevelen als behandeling voor fibromyalgie. De onderzoekers benadrukken de noodzaak van grootschalige, gerandomiseerde gecontroleerde trials om de effectiviteit en veiligheid van medicinale cannabis bij deze aandoening definitief vast te stellen.
Daarom is het belangrijk om cannabisgebruik altijd met een arts te bespreken, zeker gezien de mogelijke bijwerkingen, interacties met andere medicatie en het ontbreken van gestandaardiseerde doseringen.
Belangrijkste studies & publicatiegegevens
1. Khurshid, H., Qureshi, I. A., Jahan, N., Went, T. R., Sultan, W., Sapkota, A. & Alfonso, M. (2021). A Systematic Review of Fibromyalgia and Recent Advancements in Treatment: Is Medicinal Cannabis a New Hope? Cureus, 13(8), e17332.
– Review van 22 studies met conclusies dat medicinale cannabis veilig kan zijn, maar dat er meer onderzoek nodig is (researchgate.net, cannabisclinicians.org).
2. Strand, N. H., Maloney, J., Kraus, M., Wie, C., Turkiewicz, M., Gomez, D. A., Adeleye, O. & Harbell, M. W. (2023). Cannabis for the Treatment of Fibromyalgia: A Systematic Review. Biomedicines, 11(6), 1621.
– Systematische review tot oktober 2022, liet zien dat er beperkt bewijs is maar mogelijk kortetermijn pijnvermindering is (researchgate.net).
Volledige referenties (APA-stijl)
1. Pilootstudie – kwaliteit van leven in 30 vrouwen
Eytan, D., Russo, E. B., Perez, S., Kaye, S., Pecora, A., & Monaco, A. (2022). The role of cannabis in treatment‑resistant fibromyalgia women: A prospective cohort study. Pain Practice, 22(4), 365–372. (https://doi.org/10.1111/papr.13179 (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
2. Observationeel – UK Medical Cannabis Registry
Wang, C., Erridge, S., Holvey, C., Coomber, R., Usmani, A., Sajad, M., … Sodergren, M. H. (2023). Assessment of clinical outcomes in patients with fibromyalgia: Analysis from the UK Medical Cannabis Registry. Brain and Behavior, 13(7), Article e3072. (https://doi.org/10.1002/brb3.3072 (pubmed.ncbi.nlm.nih.gov)
Waarschuwing: Zelfmedicatie en juridische aspecten van cannabisgebruik
Hoewel steeds meer mensen met fibromyalgie baat zeggen te hebben bij het gebruik van (medicinale) cannabis, is het belangrijk om voorzichtig te zijn met zelfmedicatie. Cannabis is geen officieel goedgekeurd geneesmiddel voor fibromyalgie en het gebruik ervan kan risico’s met zich meebrengen, zoals bijwerkingen, wisselwerkingen met andere medicatie en afhankelijkheid. Daarnaast is het juridisch gebruik van cannabis sterk afhankelijk van de wetgeving in jouw land of regio. In Nederland mag medicinale cannabis alleen op doktersrecept worden verkregen via een erkende apotheek. Het zelf telen of kopen van cannabis buiten het medische circuit is in veel gevallen illegaal en kan juridische consequenties hebben. Gebruik nooit cannabis zonder medisch advies en overleg altijd met een arts voordat je ermee begint, zeker als je al andere medicatie gebruikt of gezondheidsproblemen hebt.
